Articles | Open Access | DOI: https://doi.org/10.37547/supsci-ojss-06-07-10

ENHANCING FREEDOM AND RESPONSIBILITY OF INFORMATION AS A CRUCIAL FACTOR OF DEMOCRATIC DEVELOPMENT

Farhod Lapasovich Usmonov ,
Maqsudali Safarov ,

Abstract

This article analyzes the role of freedom of information and social responsibility in the development of a democratic society from a socio-philosophical perspective. It highlights the issues of ensuring citizens' rights to access, use, and disseminate information within the process of informatization, improving relations between the mass media and state authorities, increasing media literacy, and strengthening social responsibility in journalistic activities. Furthermore, the study examines the legal foundations of freedom of information, international experience, ongoing reforms in Uzbekistan, and the significance of mass media in ensuring public oversight. The research findings substantiate that the harmonious development of freedom of information and a culture of responsibility constitutes an essential prerequisite for democratic progress.

Keywords

freedom of information, democratic development, social responsibility, mass media, journalism, media literacy, information culture, freedom of speech, public oversight, digital technologies, civil society, rule of law.

References

Мирзиёев Ш.М. Янги Ўзбекистон тараққиёт стратегияси. – Тошкент: O‘zbekiston, 2022. - 464 б.

Отамуродов С. Глобаллашув ва миллий-маънавий хавфсизлик (сиёсий-фалсафий таҳлил). – Тошкент: Ўзбекистон, 2013. – 453 б.

Саифназаров И. Ахборотлашган жамият. - Тошкент: Иқтисодиёт, 2013. – 31 б.

Назаров Қ. Қадриятлар тизими: барқарорлик ва ўзгарувчанлик диалектикаси: аксиологиянинг ижтимоий-фалсафий муаммолари. Фалс. фанлари д-ри... дисс. – Тошкент, 1996. – 311 б.

Жўраев Н. Тарих фалсафасининг назарий асослари. – Тошкент: Маънавият, 2008. – 464 б.; Мухтаров А. Миллий ғоя ва миллий манфаат. – Тошкент: Fan va texnologiya, 2014. – 240 б.;

Шермуҳамедова Н. Фалсафа. – Тошкент: Idris Abdurauf Nashr, 2021. – 663 б.

Қодиров А. Сиёсат фалсафаси. Монография. – Тошкент, ТДЮИ, 2005. – 124 б.

Муминов А. Ўзбекистон: ахборотлашган жамият сари. – Тошкент: Турон замин зиё, 2013. – 164 б.

Мусаев Ф. Демократик давлат қуришнинг фалсафий-ҳуқуқий асослари. – Тошкент: Ўзбекистон, 2007. – 272 б.

Мадаева Ш. Миллий менталитет ва демократик тафаккур. – Тошкент, 2007. – 128 б.

Ғаффорова Г.Ғ. Мураккаб тизимларда ахборот генерациясининг фалсафий-методологик асослари. Фал. фанлари д-ри. (DSc) ... дис. автореф. – Тошкент: ЎзМУ, 2019. – 64 б.

Дўстқораев Б. Ўзбекистон журналистика тарихи (1-қисм 1870-1917 йил ноябрь). Дарслик – Тошкент: Ғофур Ғулом номидаги НМИУ, 2009. – 380 б.

Худойқулов М. Журналистика ва публицистика. – Тошкент: Tafakkur, 2011. – 287 б.; Абдуазизова Н.А. Миллий журналистика тарихи (генезис ва эволюция). Икки жилдлик. – Тошкент: Шарқ, 2008.

Бобохонов А. Асрдан ошган зиё масканлари. – Тошкент: Ўзбекистон, 2011.

Дўстмуҳаммад Х. Ахборот – мўъжиза, жозиба, фалсафа. – Тошкент: Янги аср авлоди, 2013. – 320 б.

Баҳриев К. Демократия ва инсон ҳуқуқлари. Ҳуқуқий ислоҳотлар ўзбек йўлнинг ўзига хосликлари – Тошкент: Иқтисодиёт ва ҳуқуқ дунёси, 1997. - 239 б.

Мўминов Ф., Нурматов А. Жаҳон журналистикаси тарихи. – Тошкент: Фан ва технология, 2008. – 328 б.

Ўсаров О. Оммавий ахборот воситалари ва суд ҳокимияти муносабатлари: Ўзбекистон амалиёти ва халқаро тажриба. – Тошкент: Yurist-media markazi, 2013. – 180 б.

Маннапов Х. Ўзбекистон Республикасининг бозор муносабатларига ўтиш шароитида оммавий ахборот воситаларининг жамият маданий ҳаётидаги роли: Дисс. фалс.фан.номз., – Тошкент: ТошДУ, 1997. – 154 б.

Ёқубова М.B. Жамият тараққиётида ахборотлашув ва ахборот технологиялари масалалари. Фалс.фан.номз... дисс. – Тошкент: ЎзМУ, 2006. – 176 б.

Таджиев У.З. Ўзбекистонда сўз эркинлиги ҳуқуқи (назарий ва амалий масалалар) Юрид. фан. ном. ... дис. автореф. – Тошкент, ТДЮИ, 2001. – 40 б.

Абдуазимов О.Ў. Ўзбекистонда фуқаролик жамиятини барпо этишда матбуотнинг ўрни: ижтимоий фикр мониторинги (Марказий газеталарнинг 1996-2004 йиллардаги материаллари асосида). Соц. фанлари номзод... дис. автореф. - Тошкент: ЎзМУ, 2007. – 45 б.

Дониёров С.М. Медиаконвергенция шароитида газеталар таҳририятлари ривожланишининг ўзига хос хусусиятлари (Ўзбекистон мисолида, 2010 йилдан кейинги давр) Фил. фан. бўй. фалс. док. (PhD)... дис. автореф. – Тошкент: ЎзДЖТУ, 2019. – 45 б.

Примов Б.А. Ахборот оқими жадаллашувининг ёшлар маънавий-ахлоқий тарбиясига таъсири (ижтимоий-фалсафий таҳлил). Фалс. фан. бўй. фалс. док. (PhD)... дис. автореф. – Тошкент: ЎзМУ, 2020. – 46 б.

Каримова Г.А. Ўзбекистонда ахборотлашган жамият шаклланишининг миллий-ахлоқий жиҳатлари. Фалс. фан. бўй. фалс. док. (PhD)... дис. автореф. – Тошкент: ЎзМУ, 2020. – 48 б.

Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг Олий Мажлисга Мурожаатномаси. – Тошкент: Ўзбекистон, 2018. –Б.19-20.

Мирзиёев Ш.М. Халқимизнинг розилиги бизнинг фаолиятимизга берилган энг олий баҳодир. – Тошкент: Ўзбекистон, 2018. – Б. 244.

«2022-2026 йилларга мўлжалланган Янги Ўзбекистоннинг тараққиёт стратегияси тўғрисида» ги ПФ-60-сон Фармони. URL: https://lex.uz/docs/5841063

Матбуот эркинлиги индекси: Ўзбекистон 156-ўринда. Муражаат санаси: 21.04.2020. URL: https://kun.uz/90781005.

Ўзбекистон матбуот эркинлиги рейтингида кўтарилди, бироқ вазият «мураккаб"лигича қолмоқда. Муражаат санаси: 03.05.2022. URL: https://www.gazeta.uz/uz/2022/05/03/rsf-index/

Свобода печати и информации. URL: https://www.un.org/ru/documents/decl_conv/decl_press.shtml

Пармонов С. Эркинлик маданиятининг фалсафий муаммолари // Фалсафа ва ҳуқуқ. Тошкент, 2009. – №1 –Б.27.

Жўраев Н. “Авесто” мўъжизаси. – Тошкент: Ғ.Ғулом НМИУ, 2013. – Б. 22.

Баҳриев К. Демократия ва инсон ҳуқуқлари. Ҳуқуқий ислоҳотлар ўзбек йўлининг ўзига хосликлари. – Тошкент: Иқтисодиёт ва ҳуқуқ дунёси, 1997. - Б. 46.

Солиева М.К. Марказий Осиё халқлари маданиятининг шаклланишида ижтимоий коммуникацияларнинг ўрни. (IX-XVI асрлар). – Тошкент: Fan va texnologiya, 2010. –Б. 36.

Низомулмулк, Абу Али. Сиёсатнома. – Тошкент: Янги аср авлоди, 2015. – Б. 65.

Международные акты о правах человека. Сб.документов. М.: НОРМА-ИНФРА, 1998. – С.

15.Popper, Karl Raimund, The open society and its cnemics. Princeton, N.,J., 1963. – P.59.

Общая теория государства и права. – М., 1994. – С. 239.

Каримов Ф. Демократик тараққиётнинг муҳим омили // Демократлаштириш ва инсон ҳуқуқлари. – Тошкент, 2010. № 3. Б. 42.

Краткий юридический словарь. – М., НОРМА, 2000. – С.95.

Малько А. В. Право гражданина на информацию: необходимость, природа, гарантии реализации // Правоведение. 1995. – №3. – С. 15.

Дўстмуҳаммад Х. Журналистнинг касб одоби муаммолари: назарий методологик таҳлил. – Тошкент: Янги аср авлоди, 2007. – Б. 216.

Сиберт Ф.С., Шрамм У., Питерсон Т. Четырие теории прессы. – М.: Вагриус, 1988. – С.222.

Мирзиёев Ш.М. Билимли авлод – буюк келажакнинг, тадбиркор халқ – фаровон ҳаётнинг, дўстона ҳамкорлик эса тараққиётнинг кафолатидир. URL: http://www.uza.uz/oz/politics/bilimli-avlod-buyuk-kelazhakning-tadbirkor-khal-farovon. Муражаат санаси: 08-12-2018.

Мирзиёев Ш.М. Конституция – эркин ва фаровон ҳаётимиз, мамлакатимизни янада тараққий эттиришнинг мустаҳкам пойдеворидир. – Тошкент: Ўзбекистон, 2018. – Б.31.

Мирзиёев Ш.М. Матбуот ва оммавий ахборот воситалари ходимларига табрик. URL: https://president.uz/uz/lists/view/4454. Муражаат санаси: 26.06.2021.

Сайид Ҳ. Талаба-журналистга мактублар. – Тошкент: Sano-Standart, 2016. – Б. 68.

Article Statistics

Copyright License

Download Citations

How to Cite

Usmonov, F. L. ., & Safarov, M. . (2026). ENHANCING FREEDOM AND RESPONSIBILITY OF INFORMATION AS A CRUCIAL FACTOR OF DEMOCRATIC DEVELOPMENT. Oriental Journal of Social Sciences, 6(07), 88–104. https://doi.org/10.37547/supsci-ojss-06-07-10