The article analyzes information about transit routes between cities and trade routes between regions, given in Arabic-language sources, which constitute the main group of sources related to the history of the early medieval Central Asia.

Abu Bakr Muhammad ibn Ja'far Narshahi, Abu Rayhan Beruni, Tabari, Ahmad ibn Yahya ibn Jabir al-Balazuri, Istakhri, Ibn Havqal, Ibn Hurdadbeh, Hudud ul-Alam, Shamsuddin Muqaddasi, History of Sistan.

Наршахий, Абу Бакр Муҳаммад ибн Жаъфар. Бухоро тарихи / А. Расулов тарж. – Тошкент: Фан, 1966. – 120б.; Наршахий, Абу Бакр Муҳаммад ибн Жаъфар. Бухоро тарихи / А. Расулов тарж. // Мерос туркуми. – Тошкент: Камалак, 1991. – Б.82–174.; Беруний, Абу Райҳон. Қадимги халқлардан қолган ёдгорликлар (Осар ал-боқия) I жилд. – Тошкент: O‘zbekiston, 2020. 624 бет; История ат-Табари / Пер. с араб. В.И. Беляева с допол. О.Г. Большакова, А.Б. Халидова. – Ташкент: Фан, 1987. – 444 с.; Ал-Балазури, Ахмад ибн Йахйа ибн Джабир. Завоевание Хорасана (Извлечениея из сочинение «Футух ал-булдон») / Пер. с араб. предисл., коммен. и указ. Г. Гаибова. – Душанбе: Дониш, 1987. – 118 с.; Балазури. Ал-Балазури. Китаб футух ал-булдан (Книга завоевание стран) / Пер. Ш. Закирова // Материалы по этнической истории тюркских народов Центральной Азии. – Ташкент: Фан, 2003. – С. 35–43; Истахрий. Хуросон ва Мовароуннаҳр / Араб тилидан таржима, тадқиқот, изоҳ ва кўрсаткичлар муаллифи Р.Е. Худайберганов. – Тошкент: Фан, 2019. – 480 бет; Ибн Ҳавқал. Мовароуннаҳр / араб тилидан таржима ва изоҳлар муаллифи Ш.С. Камолиддин. – Тошкент: ЎзМЭ, 2011. – 400 бет; Ибн Хурдадбех. Книга путей и стран / Пер. с араб., коммент., указ., карты Н. Велихановой. – Баку: Элм, 1986. – 124 с.; Ҳудуд ул-олам (Мовароуннаҳр тавсифи) / Форс тилидан тарж., сўз боши, изоҳлар ва жой номлари кўрсат. муаллифи Омонулло Бўриев. – Тошкент: O’zbekiston, 2008. – 64 бет; Schamso’d-dîn Abu Abdollah Mohammed ibn Ahmed ibn Abî Bekr al-Bannâ al-Basschârî al-Mokaddasi. Descriptio imperii moslemici auctore Ed. M.J. De Goeje / BGA, Pars 3. – Lugduni Batavorum, 1967. – 498 p.

Истахрий. Мамалик Китаб ал-масалик вал-. 2019Хуросон ва Мовароуннаҳр. Араб тилидан таржима, изоҳ ва кўрсаткичлар муаллифи Р. Т. Худайберганов. — Тошкент: Фан,.– Б. 5.

Al-Jakubi, Ahmad ibn Abi Jakub ibn Wadhih al-Katib, Kitab al-Buldan / Ed. M.J. de Gouje. – Bibliotheca Geographorum Arabicorum, Pars 7. – Lugduni-Batavorum: E.J. Brill, 1967. P. 231 – 373.

Ахмедов Б. Ўзбекистон тарихи манбалари (қадимги замон ва ўрта асрлар). – Т.: Ўқитувчи, 2001. – Б. 112.

Al-Balazuri. Liber_expugnationis regionum, auctore Imamo Ahmed ibn Jahja ibn Djabir al-Belol, quem a codice Leidensi et codice Musei Britannici ed. M.J.de Goeje, Lungduni Batavorum, 1866. – 1376 p (кейинги ўринларда – Al-Balazuri. Liber_expugnationis regionum).

Ал-Балазури. Китаб футух ал-булдан (Книга завоевания стран) Пер. Ш. Закирова // Материалы по этнической истории тюркских народов Центральной Азии. – Ташкент: Фан, 2003. – С. 123-235 (кейинги ўринларда – Балазури. Китаб футух ал-булдан).

Исфижоб – Асбижоб ёки Исбижоб – Бинкатдан 4 марҳала масофада жойлашган шаҳар ва вилоятнинг номи. Бошқа манбаларда унинг номи Исфижоб, Испижоб, Исбишоб ва Истижоб шаклида ҳам келтирилган. Сирдарёнинг ўрта оқими ҳавзасида аш-Шошдан шимолда жойлашган шаҳар ва вилоят. Илк ўрта асрларда маъмурий жихатдан аш-Шош вилоятига қарашли бўлган. Унинг харобалари ҳозирги Чимкент шаҳри яқинидаги Сайрам қишлогида жойлашган. Қаранг: Ибн Ҳавқал. Китоб сурат ал – ард. – Б. 107.

Қарлуқлар ёки халлух – Илк ўрта асрлардаги хитой манбаларида қарлуқ этноними гэ-ло-лу деб ўқилувчи иероглиф шаклида қайд этилган. Қадимги руник туркий битикларда уч қарлуқ номли қабилалар иттифоқи қайд этилган бўлиб, улар турклар ва уйғурлардан мустақил ва уларга қарши бўлганлар. IX аср бошларида қадар Фарғонадан Тарбанд (Ўтрор)гача бўлган ҳудудлар, яьни Сирдарёнинг юқори ва ўрта оқими ҳавзасида жойлашган деярли барча ерлар қарлуқларга қарашли бўлган. Қаранг: Ибн Хордатбех. Книга путей и стран. Перевод с арабского, комментарии, исследование, указатели и карты Н.Велиховой. Баку. Элм, 1986. – 277 с

El-Mas’udi. Historical ensiclopedia entitled Meadows of gold and mines of gems. Translated from the Arabic by Aloys Sprenger. Vol. I. London: Printed for the oriental translation fund of Great Britain and Ireland, 1841. – P. 310-312 (кейинги ўринларда – El-Mas’udi. Historical ensiclopedia..)

Крачковский И.Ю. Арабская географическая литература. Соч. IV том, М., –Л., 1957, 156-158-бетлар.

Розен В. Р. О мешхедской рукописи, Иран 1924, 237-248-бетлар.

Ибн Хордатбех. Книга путей и стран. Перевод с арабского, комментарии, исследование, указатели и карты Н.Велиховой. Баку. Элм, 1986. 27 с.

Farmer H. G. A History of arabian Misol to the XIII-th centure. London, 1929.

Ибн Хордадбех. Книга путей и стран / Перевод с Арабского, комментарии, исследование, указатели и карты Н.Велихановой. – Баку: Элм. 1986.

Ахмедов Б. Ўзбекистон тарихи манбалари (қадимги замон ва ўрта асрлар). – Т.: Ўқитувчи, 2001. – Б. 115-116.

Қуйи Нушажон –Тороз яқинида бўлган

Қаср Басни – Чу дарѐси водийсини тадқиқ қилган А.Н.Бернштам уни Суйуғути сойи ва атрофи деб ҳисоблаган

Қарлуқ туркларининг асосий қисми ўзбек миллатининг таркибига кирган.

Халаж турклари XI–XII асрларда Ғарбий Ҳиндистонга кўчган ва пуштулар билан ассимиляцияга кирган. Ҳозир афғонларнинг гилзай қабиласи қадимда халаж турклари бўлган деб ҳисобланади.

А.Н.Бернштам Кул Шубни Еттисувдаги Қайиндига мос келтиради.

Жул Шуб аслида Жул Шубнинг ўзи деб ҳисобланади. (қаранг: Караев О. Арабские и персидские источники источники IX–XI вв. о киргизах и Киргизии. – Фрунзе, 1968, с.71–72)

Қулон – ҳозир Еттисувда, Луговое бекати яқинида, шу номли кент.

Бирки – ҳозирги Мерки шаҳри.

Асбара (Ашбара) – ҳозирги Ашпара шаҳри

Нузкат – ҳозир унинг харобалари Қорабойи яқинида Шиштепа мавзеида сақланган

Харанжаван – баъзи манбаларда Харран ҳам дейилган. А.Н.Бернштам уни Оқсув дарѐсининг ўнг соҳилидаги Чалдивор (Оқтепа) харобалари деб ҳисоблайди

Жул – А.Н.Бернштам уни Бишкекдан 8 км ғарбдаги Чўла Қозоқ харобалари билан мос келтиради

Сариғ – А.Н.Бернштамнинг фикрига кўра, бу қишлоқ Бишкекдан 32 км шарқдаги Қизилсув харобаларига мос келади.

А.Н.Бернштам туркашлар ҳоқонининг пойтахтини Бурани харобаларига мос келтиради

Навкат – кўп араб географлари эслатган. Мовароуннаҳрнинг шарқидаги йирик шаҳар. А.Н.Бернштамнинг тадқиқотларига кўра, унинг ўрни Орловка қишлоғи яқинидаги харобаларда бўлган.

Юқорида эслатилган Кубалдан ўзининг ўрнашган жойи билан фарқ қилади. А.Н.Бернштамнинг археологик тадқиқотларига кўра, бу шаҳар Новороссийское қишлоғи яқинидаги харобалар ўрнида бўлган.

Юқори Нушажон – муаллифнинг сўзларига кўра, бу шаҳар Шарқий Туркистоннинг марказий қисмида бўлган.

Ўзбекистон тарихи (хрестоматия). 2-жилд 2-китоб. Ўзбекистон IX–XV асрлар манбаларида. – Тошкент, 2004. – Б. 66.

Крачковский И.Ю. Арабская географическая литература. В кн.: И. Ю. Крачковский, Избранные сочинения, т. IV. М. –Л., 1957. C. 194-198.

Al-Makdisi. Descriptio imperii moslemici auctore Schamso’d-din Abu Abdullah Mohammed ibn Ahmed ibn abi Bekr al-Banna al-Basschari al-Mokaddasi. Ed. M. J. de Goeje, Lungduni Batavorum, 1877; ed. 2: 1906. – 514 p (кейинги ўринларда – Al-Makdisi. Descriptio imperii..).

Çelıktaş Müslüme Melıs. Ak hunlar tarıhı üzerıne Türkıye ve dünyada yapılan çalışmaların değerlendırımesı. Ankara, 2011. – S. 2 (кейинги ўринларда – Çelıktaş Müslüme Melıs. Ak hunlar tarıhı...).

Крачковский И.Ю. Арабская географическая литература. 198-199-бетлар.

Ахмедов Б. Ўзбекистон манбалари тарихи (қадимги замон ва ўрта асрлар). – Т.: Ўқитувчи, 2001. – Б. 122.

Ибн Ҳавқал. Китаб сурат ул-ард. Араб тилидан таржима ва изоҳлар муаллифи Ш. С. Камолиддин. – Тошкент: Ўзбекистон миллий энциклопедияси, 2011.– Б. 8.

Ибн Ҳавқал. Китаб сурат ул-ард. Араб тилидан таржима ва изоҳлар муаллифи Ш. С. Камолиддин. – Тошкент: Ўзбекистон миллий энциклопедияси, 2011.– Б. 5.